De laatste borgtocht

Ekenstein

Het boekje “Groninger Borgen, wandelingen door tuin en tijd” van Edward Houting, was mijn gids op de borgtochten en dus ook op de laatste. Om 10.00 uur tref ik het illustere borgtochtgezelschap bij de borg Ekenstein te Appingedam. Opvallend is dat juist de meest trouwe deelnemers ontbreken en het een geheel nieuwe samenstelling van wandelaars betreft. Het belooft een prachtige herfstdag te worden.

Ekenstein (1648) is een van de twee borgen die in de Ommelanden bij Tjamsweer werden gebouwd. De andere is het naast Ekenstein gelegen Rusthoven (1668). Beide borgen hebben meer weg van een landhuis dan van een borg.
Ekenstein is door dokter en later burgemeester van Groningen, Johan Eeck en zijn vrouw Johanna Bernards uit Farmsum gesticht. In 1724 werd de borg verkocht en was het in bezit van de families Doornbos en Modderman. In 1754 werd de borg gekocht door Onno Joost Alberda. Hij was gehuwd met Anna Maria Hora van de Ennemaborg in Midwolda. Alberda noemde zich voortaan Jonkheer van Ekenstein. In 1772 werd de borg uitgebouwd en voorzien van een slotgracht. Ekenstein is tegenwoordig een restaurant en conferentieoord.

Steen

Vanaf Ekenstein lopen we een wandeling van 6,5 kilometer. We lopen langs het Damsterdiep, richting Eekwerd en vervolgens naar Wirdum. Op het kerkhof, bij een in verval geraakte grafzerk, lassen we een pauze in en filosoferen over de zin van het leven en over het nut van de waterspitsmuis.

Wirdum is van oorspong een radiair wierdedorp. De wierde is gedeeltelijk afgegraven. Alvorens terug te keren bij Ekenstein passeren we de borg Rusthoven. De borg is gebouwd in 1685 door Johan Eeck jr., burgemeester van Groningen. Zijn vader was de stichter van Ekenstein. Na het overlijden van Johan Eeck is de borg in handen van verschillende eigenaren gekomen. Momenteel doet de borg dienst als kunstatelier met expositieruimte en woonhuis. Een rondje door de tuin geeft ons een goed beeld van het bouwwerk. We komen tot de conclusie dat het een knusse borg is. Niet te groot, niet te klein. We zouden er best in willen wonen.
Rusthoven

Donjon
We vertrekken naar Middelstum, naar het borgterrein Ewsum. Van deze borg is alleen de gevechtstoren bewaard gebleven. Ewsum moet een indrukwekkend bouwwerk zijn geweest. De vervallen borg werd in 1863 gesloopt. Waardevolle stukken zijn her en der verspreid of ondergebracht in musea. Het puin werd gebruikt voor verharding van wegen. In 1932 is op het borgterrein een boerderij gebouwd overeenkomstig de stijlopvattingen van de architectuur van de Amsterdamse School.
Het borgterrein wordt vandaag gebruikt voor de Streekproducten- markt. Op het terras: de klanken van accordeon en cello. De bomen in hun mooiste herfsttooi, spelende kinderen. Van mij hoeven dit soort zaterdagen eigenlijk niet voorbij te gaan.
Schuur
De laatste kilometers leiden ons naar Toornwerd. Van de wierde Toornwerd is niet veel overgebleven. De vruchtbare grond werd tot in het begin van de twintigste eeuw afgegraven. Op het hoogste punt van de wierde stond en staat altijd de kerk. Toren

De kerk van Toornwerd brandde in 1756 af en is nooit meer herbouwd. Wel is in 1894 een toren opgericht. Onze tocht voert door Middelstum terug naar Ewsum.

Na zeven succesvolle wandelingen zal ik de borgen, maar nog meer Het Groninger Land, gaan missen. Gelukkig heb ik altijd nog mijn borgenkalender, waarbij ik deze winter nog eens weg kan dromen. Borgtochtwandelaars, hartelijk bedankt voor het goede gezelschap.

Advertenties